Jaarverslag 2020

De klassieke Bibliotheek

De klassieke Bibliotheek

ORGANISATIE - Verandering en verbreding

In 2020 sloten we de beleidsperiode 2016-2020 af en maakten we de balans op van vier jaren werken aan de strategische doelstellingen die we in 2016 geformuleerd hebben. We kunnen zeggen dat de wereld er anno 2020 anders uitziet. In 2016 konden we niet bedenken welke impact een geheel nieuw virus op de wereldbevolking en -activiteiten heeft. 2020 kwam hiermee in een totaal ander perspectief te staan. Hebben de Bibliotheken stilgestaan? Zeker niet.

Leden Hof 2020

Integratie en samenwerking waren belangrijk in 2020. Zowel binnen de interne organisatie als in de samenwerking met onze belangrijkste stakeholders zijn flinke stappen gezet.

De samenwerking tussen de drie Bibliotheekstichtingen leidt tot een steeds verdere integratie van de werkzaamheden. Dit bevordert de efficiëntie van onze bedrijfsvoering.

Een goede samenwerking met (lokale) partners is voor de Bibliotheek essentieel. Hoe belangrijk dit voor ons is hebben we onder andere tot uitdrukking laten komen in de voorbereidingen op het nieuwe meerjarenbeleid 2021 – 2024 van de Bibliotheek.

Met veel plezier hebben we daarvoor de dialoog gefaciliteerd om met de belangrijkste stakeholders binnen onze drie gemeenten de complexe maatschappelijke vraagstukken te onderzoeken waar we met elkaar aan werken. Ieder vanuit de eigen mogelijkheden en rol; over de wederzijdse beelden en verwachtingen.

Daarmee hebben we niet alleen essentiële input voor ons beleid opgehaald, maar hebben de deelnemers ook waardevolle input kunnen halen voor de eigen praktijk. De waardering van de partners voor dit initiatief, zien we als aanmoediging om de maatschappelijke opgaven, waar we allemaal een rol in hebben, centraal te blijven zetten. En te blijven verdiepen op hoe iedere partner hier het best een bijdrage aan kan leveren.

Doel: In 2020 werken alle medewerkers vanuit de bedoeling van de Bibliotheek. Alle medewerkers zijn zich bewust van hun eigen bijdrage hieraan en handelen ernaar. Doelen en ambitie van de organisatie vormen het kader waarbinnen we werken. Zelforganisatie is een leidend principe. De talenten van medewerkers zijn in beeld en op de juiste plek ingezet.

In 2020 hebben alle medewerkers onderzocht wat de eigen talenten zijn. In ontwikkelgesprekken zijn deze talenten besproken en is gekeken in hoeverre de talenten toegepast (kunnen) worden in de werkzaamheden binnen de teams.

Wensen, verwachtingen en ambities van zowel medewerkers als organisaties verwerken we in een ontwikkelplan met aansluitend een opleidingsplan dat parallel meeloopt met het meerjarenbeleid.

Zelforganisatie, zelf verantwoordelijkheid kunnen en willen nemen, staat daarbij hoog in het vaandel. Competenties als ondernemerschap, creativiteit en lerend vermogen zijn essentieel.

Organisatie en medewerkers 2020

NB. Een aantal medewerkers heeft een dienstverband bij meer dan één stichting. Een aantal medewerkers werkt voor meer dan één team. De drie stichtingen samen hebben 50 medewerkers. 

NB. De teams Lezen, Leren en Informeren leveren, naast de inhoudelijke organisatie en uitvoering van producten en diensten (activiteiten), de medewerkers die zorgdragen voor de openstelling van de vestigingen en de ondersteuning van de bezoekers (medewerkers Bibliotheekservice). Voor Hengelo gaat dit om 3,6 fte, Hof van Twente 2,5 fte en Oldenzaal 0,9 fte. Vrijwilligers vormen inmiddels een wezenlijk aanvulling op onze beroepsmatige inzet. 

Doel: In 2020 is de collectie van de Bibliotheek, in alle vormen, een afspiegeling van vraag en aanbod vanuit de verschillende kernfuncties (leren, lezen, informeren) binnen de lokale samenleving. Daarmee profileert de Bibliotheek zich als het knooppunt waar kennis (vanuit die verschillende vormen) samenkomt.

Het onderhoud van de collectie is een continu proces. Aanschaf en sanering vinden plaats op basis van het gebruik van de collectie door onze klanten. In 2020 zien we vanwege het coronavirus een ander gebruik van de collectie door een periode van volledige sluiting, een gedeeltelijke openstelling en een zeer beperkte openstelling.

Het aantal uitleningen in de Bibliotheek zelf is met bijna een derde gedaald ten opzichte van vorig jaar. Daar staat tegenover dat het aantal geleende e-books in Hof van Twente met bijna 60% gestegen is. Helaas heffen deze cijfers elkaar niet op; ondanks dat de opmars van het e-book weliswaar niet stuiten is, is het fysieke boek is nog steeds zwaar favoriet. Het is al een aantal jaren een duidelijke trend dat e-books meer geleend worden. Een stijging zoals die van afgelopen jaar heeft natuurlijk alles te maken met de bijzondere omstandigheden waar we ons in 2020 voor gesteld zagen.

Collectie Hof 2020

Uitleningen Hof 2020

Het stimuleren van lezen blijft een belangrijke activiteit, veelal geïntegreerd in de verschillende maatschappelijke programma’s. Het boek is daarbij essentieel en gelukkig weten heel veel mensen de weg naar de Bibliotheek te vinden om veel en met plezier te lezen. Ook in crisistijden.

Huisvesting en faciliteiten

Als Bibliotheek vinden we het belangrijk dat iedere inwoner in onze gemeenten binnen een redelijke afstand toegang heeft tot een volwaardige openbare bibliotheek. Met onze vier vestigingen voorzien we in deze spreiding. Een volwaardige Bibliotheek gaat met de tijd mee en dat is terug te zien in onderhoud en inrichting. We streven er daarbij naar een inspirerende omgeving te bieden, die nieuwgierig maakt en waar iedereen zich thuis kan voelen.

Bezoekers Hof 2020

Een nieuw onderkomen voor Bibliotheek Markelo

Midden in het centrum van Markelo is de oude kaasfabriek als historisch erfgoed voor Markelo bespaard gebleven. In 2020 werd de Bibliotheek een nieuwe bewoner van de Kaasfabriek: een mooie, frisse nieuwe Bibliotheek waar we onze dienstverlening de komende jaren goed kunnen uitvoeren.

Samenwerking Salut en Bibliotheek bestendigd in samenwonen in Goor

In 2020 zijn de plannen gesmeed. Gemeente Salut en Bibliotheek hebben de handen ineengeslagen en plannen uitgewerkt die Salut medebewoner maken van het gebouw waar de Bibliotheek in Goor al is gehuisvest. Met een gezamenlijke ingang en leescafé aan de Grotestraat, aanpassingen voor meer duurzame materialen en een vernieuwde inrichting van de Bibliotheek ontstaat er midden in Goor een plek waar iedereen welkom is, geholpen kan worden met belangrijke (overheids)informatie, werk- en studieplekken kan gebruiken en spreekuren op het gebied van welzijn kan bezoeken. Daarmee is Bibliotheek Goor helemaal klaar voor de toekomst.

Doel: In 2020 vormen vrijwilligers een vast onderdeel van ons personeelsbestand. Vrijwilligers vormen een toegevoegde waarde voor de Bibliotheek, zij zijn enthousiast over de doelstellingen van de Bibliotheek en dragen dit enthousiasme uit.

Onze vrijwilligers zijn niet meer weg te denken in de Bibliotheek. Op veel fronten bieden zij hun diensten aan en maken zo samen met de beroepskrachten een Bibliotheek die voor en door de samenleving werkt. Het vraagt steeds opnieuw aandacht voor de positie die de vrijwilligers innemen en in het zien, erkennen en waarderen van wie ze zijn en wat ze voor ons doen.

In Hof van Twente zijn eind 2020 34 vrijwilligers actief als gastvrouw/heer of taalvrijwilliger. Samen besteden zij ruim 160 uur per week aan hun werkzaamheden voor de Bibliotheek.

Jaarrekening

Jaarrekening

De jaarrekening van Bibliotheek Hof van Twente over het jaar 2020 kun je hier bekijken.

Jeugd & Onderwijs

Jeugd & Onderwijs

LEZEN – Alle kinderen gelijke kansen

Het jaar van corona

De impact van de coronacrisis op de leer- en leesontwikkeling van de jeugd is groot. Vooral bij de meest kwetsbare kinderen, die de routine van het dagelijks onderwijs en de extra aandacht voor leesplezier het hards nodig hebben. Bijna alle jeugdprogrammering is afgelast. We liepen vertraging op bij lopende projecten. En de wekelijkse bezoeken van de VoorleesExpress vrijwilligers kwamen stil te liggen.

Samen met het onderwijs gaan we na deze crisis hard aan de slag om de opgebouwde routines, het ritme van dagelijks leesonderwijs en de toegang tot de rijke schoolbibliotheken weer tot leven te wekken. Dat geldt ook voor de inzet van onze voorleesvrijwilligers in de laagtaalvaardige gezinnen van Hof van Twente.

Het goede nieuws is dat er ook bijzondere nieuwe dingen wél zijn gebeurd. Ook op het gebied van lezen en digitale geletterdheid schoten de digitale varianten als paddenstoelen uit de grond. Of bestaande diensten werden (tijdelijk) gratis beschikbaar gesteld. We informeerden scholen via speciale nieuwsbrieven over de mogelijkheden van e-books, luisterboeken en andere digitale diensten. We organiseerden via TikTok een BoekenvlogBattle. Onze partner Tetem bood online KidsLabs aan en in de Bibliotheek verkochten we hun make-it@home techniekkits.

Activiteiten voor kinderen van 0 tot 18

De primaire taak van de Bibliotheek begint bij geletterdheid in de brede zin. Lezen is dé basis voor het verwerven van kennis en stimuleert verbeeldingskracht en creativiteit.

Kinderen zijn de volwassenen van de toekomst. De Bibliotheek vindt dat kinderen de kans moeten krijgen zich te ontwikkelen en ontplooien om volwaardig mee te kunnen doen in onze samenleving. We richten ons hierbij op de ontwikkeling van taal, leesplezier, digitale geletterdheid en mediawijsheid. Van wieg tot schooldiploma.

Doel: In 2020 bereiken we alle kinderen van 4 – 12 jaar met de dienstverlening van de Bibliotheek

Lezen is een sociaal proces. Door met anderen te praten over wat je leest, ontwikkel je je sneller en verbreed je jouw grenzen. We hebben in de omgeving van het kind helpende volwassenen nodig om het kiezen en lezen van een boek te stimuleren, maar ook vooral het praten daarover. Het zijn juist de ouders en de leerkrachten die een goed leesvoorbeeld moeten geven om de leeshonger bij het kind te vergroten. Dat is wat we met de aanpak van de Bibliotheek op school en onze programmering voor de jeugd proberen te bereiken.

BoekStart en dBos Hof 2020

NB. Uitlening op de scholen vindt plaats onder verantwoording van de school. In dit verband is de uitlening van een boek een registratie, omdat het boek in de meeste gevallen niet mee naar huis genomen wordt en op school blijft.  

We werken nauw samen met het basisonderwijs in de gemeente Hof van Twente. Het aantal aangesloten scholen ligt momenteel op 10. Hof van Twente heeft op dit moment in totaal 17 basisscholen. Door een sluiting en fusie van kleine scholen zijn beide aantallen dit jaar gezakt. Uitbreiding van het aantal aangesloten scholen is nog altijd niet mogelijk door een tekort aan middelen om extra personeel op dit gebied in te zetten.

Leescampagnes en cultuureducatie

JO Hof voorleesontbijt jaarverslag2020Dit jaar stonden de Nationale Voorleesdagen in het teken van het prentenboek Moppereend van Joyce Dunbar en Petr Horacek. Voor peuters en kleuters organiseerden we weer een traditioneel voorleesontbijt en vele groepsbezoeken. Meer dan 750 kinderen brachten tijdens deze dagen een bezoek aan de Bibliotheek.

Kort na de jaarlijkse Voorleeswedstrijd is onze programmering helaas onderbroken door de coronacrisis, waardoor andere leescampagnes en -activiteiten geen of nauwelijks nog aandacht hebben gekregen. Ook de schrijversbezoeken, die we ieder jaar samen met CuBaHof aanbieden aan alle groepen 5, zijn door de crisis geannuleerd.

Ouderpartnerschap

Ouders zijn ontzettend belangrijk bij de taalontwikkeling en mediawijsheid van kinderen. Daarom blijft ouderpartnerschap, ofwel het vergroten van de betrokkenheid van ouders, een belangrijke doelstelling voor de Bibliotheek. Bij het ontwikkelen van onze programmering kijken we daarom niet meer alleen naar de jeugd, maar ook naar wat we kunnen betekenen binnen een bredere gezinsaanpak.

Dit doen we via kinderopvang en scholen, in de Bibliotheek en thuis. De kinderdagverblijven en peuterspeelzalen binnen de IKC’s zijn voor ons de eerste partners om op dit gebied mee samen te werken. We hebben van oudsher goede banden met deze instellingen en daarin blijven we investeren.

Doel: In 2020 heeft de Bibliotheek een plan voor samenwerken Voorschool en Basisschool (IKC) waarin BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school zijn geïntegreerd en is dit bij twee IKC geïmplementeerd

De samenwerking binnen Bentelwijz op het gebied van de collectie, uitlenen van materialen voor peuters, is in 2020 voortgezet. Voor uitbreiding van deze samenwerking zijn op dit moment de middelen niet beschikbaar.

Doel: In 2020 haalt 75% van de ouders met een pasgeboren kindje het BoekStartkoffertje op in de Bibliotheek

Ouders met een pasgeboren kindje kunnen in de Bibliotheek het BoekStartkoffertje ophalen. Daarin zit een lidmaatschap van de Bibliotheek, informatie over voorlezen en twee prentenboekjes. In 2020 zijn 113 koffertjes opgehaald; een ophaalpercentage van 41%. De daling t.o.v. 2019 (56%) is waarschijnlijk te wijten aan de lockdowns en beperkte openstelling van de Bibliotheek.

Ook weten we dat alleen het stimuleren van (voor)lezen en lid worden van de Bibliotheek via de consultatiebureaus, met een gevuld koffertje als geschenk, onvoldoende effect heeft op de jonge ouders. Er is meer inspanning van meerdere partijen nodig om ouders met hun baby te binden aan de Bibliotheek. Daarom richten we ons in het komende jaar op een grootse en structurele wervingscampagne voor de jeugd en op de brede gezinsaanpak.

Doel: In 2020 bereiken we 80% van de kinderen met een leesachterstand met passende programma’s om deze leesachterstand te verkleinen

VoorleesExpress jaarverslag2020De VoorleesExpress heeft een stabiel aantal deelnemers. Maar de cyclus van 20 weken lang elke week bezoek van een voorleesvrijwilliger in ca. 12 gezinnen is door corona helaas niet goed afgerond. En de start van een nieuwe ronde in september is nooit begonnen. Vanwege de veelal hoge leeftijd van onze vrijwilligers en het grote belang van fysiek contact was huisbezoek niet aan de orde en het opstarten van een digitale variant niet wenselijk.

Doel: In 2020 vormen mediawijsheid en informatievaardigheden een vanzelfsprekend onderdeel van ons aanbod voor 0-18-jarigen

In samenwerking met de Bibliotheken Hengelo en Oldenzaal en het onderwijs in de drie gemeentes hebben we dit jaar zo goed als het ging voortgebouwd aan een goede structuur voor een doorgaande lijn op het gebied van digitale geletterdheid. Hierbij zoeken we samenwerking met regionale partners als Oyfo en Tetem. In Hof van Twente starten we in 2021 met de pilot op één of enkele basisscholen.

Maakplaatsen2 jaarverslag2020Nieuw voor 2020 is dat de samenwerking met Tetem steeds beter op stoom komt. Zo konden we tijdens de MeeMaakMaand in oktober een gevarieerd programma met workshops rond techniektaal en digitale geletterdheid aanbieden voor diverse doelgroepen. Waarmee we vaak andere kinderen bereiken en naar de Bibliotheek halen dan met onze leesprogramma’s. En een mooie bijvangst: vooral vaders doen soms net zo hard mee! Helaas moesten we in de tweede week de activiteiten staken als gevolg van de gewijzigde regels rondom corona.

Jaarverslag 2020

Jaarverslag 2020

Welkom bij ons jaarverslag!

Navigatie

Je kunt het menu aan de linkerkant gebruiken om door de verschillende hoofdstukken te navigeren.

Vragen

Heb je naar aanleiding van het jaarverslag nog vragen? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.

Participatie & Zelfredzaamheid

Participatie & Zelfredzaamheid

LEREN – Iedereen kan meedoen

In toenemende mate is het voor een grote groep Nederlanders moeilijk om mee te komen in onze kennismaatschappij. Door onvoldoende basisvaardigheden op het gebied van taal, rekenen en digitale vaardigheden zijn 2,5 miljoen volwassen niet in staat om zonder hulp te participeren. En ondertussen wordt participeren door o.a. toenemende digitalisering voor veel burgers ook nog eens ingewikkelder. Zo blijkt uit onderzoek dat in Nederland circa 4 miljoen burgers niet digitaal vaardig (genoeg) zijn om zelfstandig zaken met de overheid te doen.

Door de corona-uitbraak heeft deze doelgroep het nog eens extra moeilijk. Persoonlijk hulp was door de lockdownmaatregelen vaak niet mogelijk en de nadruk is nog meer op digitale vaardigheden komen te liggen. Ook in de Bibliotheek is een groot deel van het aanbod rond participatie en zelfredzaamheid helaas niet doorgegaan.

Doel: In 2020 heeft de Bibliotheek een sluitend programma in samenwerking met alle relevante partners om de verschillende laaggeletterde doelgroepen te bereiken

Doel: In 2020 is de Bibliotheek de vanzelfsprekende plaats voor het bieden van toegang tot de digitale overheid en de ondersteuning bij het werken met de digitale overheid

Ondanks alle beperkingen door het coronavirus hebben we in 2020 verder gewerkt aan de ontwikkeling, uitvoering en ondersteuning van producten en diensten die de taalvaardigheid én de digitale vaardigheden van burgers verbetert zodat deze groep beter kan meedoen in de kennissamenleving.

Taalpunt en Taalcafés

In 2020 zijn er weer meerdere activiteiten ontplooit op het vlak van participatie en zelfredzaamheid. Wij faciliteerden o.a. het Taalpunt en het Taalcafé in samenwerking met Salut. Het Taalcafé in Goor is in 2019 uitgebreid naar twee keer in de week en wordt uitstekend bezocht. Ook het nieuwe Taalcafé in Bibliotheek Delden loopt goed. Door extra veiligheidsmaatregelen konden tijdens de gedeeltelijke lockdown een aantal Taalcafés nog doorgaan. Maar helaas zijn er ook een aantal Taalcafés gecanceld.

PZ Hof markelo kliktik jaarverslag2020Computercursussen

Ook in 2020 was er weer een mooi aanbod aan computercursussen in de Bibliotheek. Het aanbod nam toe van 10 naar 15 verschillende cursussen. En voor het eerst waren er ook cursussen in nieuwe vestiging van Bibliotheek Markelo gepland in samenwerking met cultureel centrum Het Beaufort. Het ging hier om de gratis cursussen Klik&Tik en Digisterker. Helaas ging door de lockdownmaatregelen een groot deel van de cursussen niet door.

Doel: In 2020 heeft de Bibliotheek een samenhangend programma gerelateerd aan de thema’s geld, werk, gezondheid en opvoeding dat gericht is op het terugdringen van laaggeletterdheid en vergroten van de digitale vaardigheden

Onze focus lag in 2020 op het ontwikkelen, uitvoeren en ondersteunen van producten en diensten voor het sneller toetreden tot de arbeidsmarkt, verbeteren van de financiële zelfredzaamheid en verbeteren van de gezondheid en kennis rond opvoeding.

Werk

Online aanbod

In 2020 zijn we begonnen met online aanbod voor werkzoekenden in Hof van Twente. In november organiseerden we onze eerste workshop in Zoom in samenwerking met JobOn. Voor het voorjaar 2021 staat nu een volledig onlineprogramma klaar.

Financieel

Belastingspreekuur

PZ Hof belastingspreekuur jaarverslag2020In Bibliotheek Goor konden burgers in maart en april weer een beroep doen op de wekelijkse belastingspreekuren voor hulp bij hun aangifte door vrijwilligers van Salut. De spreekuren werden zeer goed bezocht maar halverwege maart moesten we hier vanwege de lockdown mee stoppen. Om mensen te kunnen helpen die uitstel van aangifte hadden aangevraagd tot 1 september zijn in augustus de spreekuren weer opgestart met inachtneming van allerlei veiligheidsmaatregelen zoals plexiglasschermen en aparte beeldschermen voor zowel vrijwilligers als bezoeker. 

Gezondheid

Donorspreekuur

Op 1 juli 2020 is de donorwet veranderd. Met deze wet komt iedereen in Nederland vanaf 18 jaar in het Donorregister te staan. Met name bij kwetsbare doelgroepen kan de donorregistratie vragen oproepen. Deze mensen zullen naar verwachting met hun vragen ook naar de Bibliotheek komen. Daarom werken Stichting Digisterker, de Koninklijke Bibliotheek in afstemming met de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB) en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) samen om deze mensen een plek voor hulp te bieden. In Bibliotheek Goor konden mensen vanaf november terecht voor vragen bij een Donorspreekuur maar vanwege de coronamaatregelen is dat uitgesteld.

Kengetallen 2020

  • Computercursussen/workshop: 4x met 16 deelnemers
  • Belastingspreekuur: 2x in maart en 4x in augustus met 12 bezoekers
  • Taalcafé: 60x bijeenkomsten met 500 deelnemers
  • Werk: 1x online workshop Het droombaanspel met 2 deelnemers uit Goor