jaarverslag 2019

De klassieke Bibliotheek

De klassieke Bibliotheek

ORGANISATIE - Verandering en verbreding

De klassieke Bibliotheek is de Bibliotheek die er altijd al was. Onze vestigingen, voor iedereen toegankelijk. De huiskamer van de stad.

De verbreding en verdieping van de klassieke Bibliotheek, zoals die bij de start van ons meerjarenbeleid in 2016 als programmalijn werd opgenomen, heeft in 2019 vorm gekregen in onze definiëring van publieksservice:

De term ‘publieksservice’ staat voor alle service die onze klanten ervaren. Oftewel alle diensten en producten in en buiten de vestigingen, offline en online. Zowel boeken, computervoorzieningen, cursussen, lezingen, activiteiten, de sfeer en netheid, maar vooral: elk contactmoment.

Klantgericht

Bij de verbreding en vernieuwing van de Klassieke Bibliotheek verandert de focus van informatie beschikbaar stellen naar informatie (in de breedste zin van het woord) klantgericht gebruiken. Dit doen we door:

  1. Inwoners te betrekken bij de publieksservice (de vrijwilligers in de publieke ruimte en in de programmering) en hen hierin een betekenisvolle rol geven voor henzelf en voor de klanten.
  2. Een vraaggericht aanbod te ontwikkelen; samen met partners en inwoners komen tot relevante programma’s op bijvoorbeeld het gebied van een leven lang leren, meedoen in de samenleving en jeugdactiviteiten.

Met deze definiëring is de nieuwe Bibliotheek ontstaan waarin alle facetten van het Bibliotheekwerk van nu hun plek hebben gevonden. Lezen, Leren en Informeren.

We doen dit vanuit de waarden die we in 2019 samen vastgesteld hebben: gastvrij, gidsend, inspirerend, nieuwsgierig en levendig. Waarden die we in 2020 verder gaan invullen.

Doel: In 2020 is de collectie van de Bibliotheek, in alle vormen, een afspiegeling van vraag en aanbod vanuit de verschillende kernfuncties (leren, lezen, informeren) binnen de lokale samenleving. Daarmee profileert de Bibliotheek zich als het knooppunt waar kennis (vanuit die verschillende vormen) samenkomt

De collectie in de Bibliotheek is ondersteunend aan de inhoudelijke programma’s van de teams Lezen, Leren en Informeren. Meer dan vroeger gaat het om de juiste afstemming tussen vraag en aanbod. Aanbod is er in onze digitale wereld immers genoeg. Maar wat vraagt onze klant 4 overzichten klassieke bibliotheek Hof 2019van de Bibliotheek? Het gebruik van de collectie wordt daarom nauwkeurig gevolgd.

Op basis van de gebruikscijfers van de collectie hebben we inzicht in het onderhoud dat nodig is. We weten welke onderdelen (extra) aanschaf kunnen gebruiken, maar ook waar we collectie kunnen afschrijven. Op de scholen werd dit jaar extra aandacht besteed aan het correct registreren van uitgeleende boeken. Dit is in de cijfers terug te vinden.

Sinds een aantal jaren zien we een toename van het aantal uitleningen van e-books en een afname van het aantal uitleningen van de papieren boeken. Veel inwoners die boeken lenen doen dit zowel digitaal als fysiek. Het papieren boek is daarbij nog steeds favoriet, maar het digitale boek heeft bepaalde voordelen, zoals makkelijk te hanteren, veel boeken in één handzaam device bij elkaar, lettergrootte en helderheid die zijn aan te passen.

Het is een landelijke tendens dat het totaal aantal uitleningen bij Bibliotheken terugloopt en deze tendens zien we ook bij Bibliotheek Hof van Twente. Ontlezing is een zorgwekkende ontwikkeling in Nederland. Alhoewel de dalende uitleencijfers niet hoeven te betekenen dat er minder gelezen wordt, is het wel duidelijk dat het aantal mensen dat onvoldoende kan lezen om goed mee te kunnen doen in de maatschappij groeit. Daar ligt een opgave voor de Bibliotheek.

Huisvesting

Een ander facet van de klassieke Bibliotheek zijn de gebouwen waarin de Bibliotheek zich bevindt. Immers: geen collectie zonder plaats waar deze staat en geleend kan worden. In 2019 is hard gewerkt aan een nieuw onderkomen voor de Bibliotheek in Markelo. De Bibliotheek gaat verhuizen naar De Kaasfabriek. Midden in het centrum van Markelo is de oude kaasfabriek als historisch erfgoed voor Markelo bespaard gebleven. Nieuwe bewoners, waaronder de Bibliotheek, gaan invulling geven aan dit gerenoveerde gebouw. De verkoop van het oude bibliotheekgebouw, dat in eigendom was van de Bibliotheek Hof van Twente, maakt onder andere mogelijk dat we in De Kaasfabriek een mooie, frisse nieuwe Bibliotheek kunnen realiseren. Begin 2020 zal de verhuizing plaatsvinden.

Doel: In 2020 werken alle medewerkers vanuit de bedoeling van de Bibliotheek. Alle medewerkers zijn zich bewust van hun eigen bijdrage hieraan en handelen er naar. Doelen en ambitie van de organisatie vormen het kader waarbinnen we werken. Zelforganisatie is een leidend principe. De talenten van medewerkers zijn in beeld en op de juiste plek ingezet

Integratie Bibliotheek Hengelo | Hof van Twente met Bibliotheek Oldenzaal

In 2019 zijn we met de drie bibliotheekstichtingen als één werkorganisatie gaan werken. Dit betekent dat elk team over de drie stichtingen het programma maakt dat vervolgens lokaal per stichting, binnen het eigen ambitieniveau, over de verschillende vestigingen, wordt uitgevoerd. Zo Organisatie en medewerkers 2019kunnen we gebruik maken van elkaars denkkracht en expertise, terwijl we tegelijkertijd vanuit een lokaal perspectief blijven werken.

Zelforganisatie

De teams werken vanuit het principe zelforganisatie. Alle medewerkers hebben zich verdiept in en werken met de principes van zelforganisatie:

  1. Flexibiliteit van rollen: doen wat nodig is.
  2. Proces van besluitvorming: niemand is tegen.
  3. Gedistribueerd leiderschap: samen verantwoordelijk.
  4. Radicale transparantie: open kaart spelen.
  5. Zelforganiserend vermogen: werkbare oplossingen.
  6. Collectieve intelligentie: samen weet je meer.
  7. Spanning is brandstof: wrijving geeft glans.
  8. Successen vieren: trots.

Dit is een proces van vallen en opstaan waar we het hele jaar door aan werken, een terugkerend thema in de teamoverleggen en ook aandachtspunt in de ontwikkelgesprekken met alle medewerkers.

Doel: In 2020 vormen vrijwilligers een vast onderdeel van ons personeelsbestand. Vrijwilligers vormen een toegevoegde waarde voor de Bibliotheek, zij zijn enthousiast over de doelstellingen van de Bibliotheek en dragen dit enthousiasme uit

In 2019 is het vrijwilligersbeleid voor Bibliotheek Hengelo | Hof van Twente geactualiseerd en ook toepasbaar voor Bibliotheek Oldenzaal gemaakt. Vrijwilligers zijn steeds belangrijker voor onze Bibliotheken.

Niet alleen omdat ze ons helpen met veel werkzaamheden, waardoor we onze doelstellingen kunnen halen, maar ook omdat het betrekken van inwoners bij de Bibliotheek invulling geeft aan het principe ‘de Bibliotheek maken we samen’.

De Bibliotheek als de plek midden in de samenleving, waar iedereen zich welkom voelt en waar je zelf je steentje aan kunt bijdragen. De Bibliotheek wil mensen de mogelijkheid geven talenten en kwaliteiten in te zetten en te ontwikkelen door een diversiteit aan vrijwilligerswerk te bieden.

Vrijwilligers in de Bibliotheek volgen verschillende trainingen en zijn zo, met ondersteuning van de beroepskrachten, in staat klanten op de juiste wijze te helpen of te ondersteunen bij de programmering van de Bibliotheek.

Jaarrekening

Jaarrekening

De jaarrekening van Bibliotheek Hof van Twente over het jaar 2019 kun je hier bekijken.

Jeugd & Onderwijs

Jeugd & Onderwijs

LEZEN – Alle kinderen gelijke kansen

De primaire taak van de Bibliotheek begint bij geletterdheid in brede zin. Lezen is dé basis voor het verwerven van kennis en stimuleert verbeeldingskracht en creativiteit.

Kinderen zijn de volwassenen van de toekomst. De Bibliotheek vindt dat kinderen de kans moeten krijgen zich te ontwikkelen en ontplooien om volwaardig mee te kunnen doen in onze samenleving. We richten ons hierbij op de ontwikkeling van taal, leesplezier, digitale geletterdheid en mediawijsheid. Van wieg tot schooldiploma.

Doel: In 2020 bereiken we alle kinderen van 4 – 12 jaar met de dienstverlening van de Bibliotheek

Lezen is een sociaal proces. Door met anderen te praten over wat je leest, ontwikkel je je sneller en verbreedt je jouw grenzen. We hebben in de omgeving van het kind helpende volwassenen nodig om het kiezen en lezen van een boek te stimuleren, maar ook vooral het praten daarover. Dat is wat we met de aanpak van de Bibliotheek op school bereiken.BoekStart en dBos Hof 2019

We werken nauw samen met het basisonderwijs in de gemeente Hof van Twente. Het aantal aangesloten scholen ligt momenteel op 11. Hof van Twente heeft op dit moment 19 basisscholen. Uitbreiding van het aantal aangesloten scholen wordt op dit moment tegengehouden door een tekort aan middelen om extra personeel op dit gebied in te zetten.

Leescampagnes

Dit jaar stonden de Nationale Voorleesdagen in het teken van het prentenboek Een huis voor Harry van Leo Timmers. Voor peuters organiseerden we in onze vier vestigingen in totaal 43 groepsbezoeken. Maar NVDliefst 613 kinderen brachten een bezoek aan de Bibliotheek.

In 2019 besteedden we daarnaast aandacht aan de Voorleeswedstrijd, de Kinderjury, de Kinderboekenweek en Nederland Leest Junior. Ook kwamen de campagnes VakantieBieb en Zomerlezen voorbij om de leesdip in de zomervakantie tegen te gaan.

Cultuureducatie

Elk jaar gaan schrijvers op bezoek bij basisscholen. Dit organiseren we in samenwerking met CuBaHof in alle groepen vijf. Dit jaar werden 21 groepen bezocht door Annet Jacobs, Corien Oranje, Anneke Scholtens, Evelien van Dort en Manon Sikkel.

Ouderpartnerschap

Ouders zijn ontzettend belangrijk bij de taalontwikkeling en mediawijsheid van kinderen. Daarom blijft ouderpartnerschap, ofwel het vergroten van de betrokkenheid van ouders, een belangrijke doelstelling voor de Bibliotheek.

Dit doen we via kinderopvang en scholen, in de Bibliotheek en thuis. De kinderdagverblijven en peuterspeelzalen binnen de IKC’s zijn voor ons de eerste partners om op dit gebied mee samen te werken. We hebben van oudsher goede banden met deze instellingen en daarin blijven we investeren.

Doel: In 2020 heeft de Bibliotheek een plan voor samenwerken Voorschool en Basisschool (IKC) waarin BoekStart in de kinderopvang en de Bibliotheek op school zijn geïntegreerd en is dit bij twee IKC geïmplementeerd

BoekStart de Bibliotheek op schoolDe samenwerking binnen Bentelwijz op het gebied van de collectie, uitlenen van materialen voor peuters, is voorgezet in 2019. Voor uitbreiding van deze samenwerking zijn op dit moment de middelen niet beschikbaar.

Doel: In 2020 haalt 75% van de ouders met een pasgeboren kindje het BoekStartkoffertje op in de Bibliotheek

Ouders met een pasgeboren kindje kunnen in de Bibliotheek het BoekStartkoffertje ophalen. Daarin zit een lidmaatschap van de Bibliotheek, informatie over voorlezen en twee prentenboekjes. In 2019 zijn 119 koffertjes opgehaald. Daarmee behaalden we een ophaalpercentage van 56%.

Doel: In 2020 bereiken we 80% van de kinderen met een leesachterstand met passende programma’s om deze leesachterstand te verkleinen

Tijdens de voorjaars- en zomervakantie organiseerden we PraatjesMaken. Kinderen met een taalachterstand kwamen een aantal keren naar de Bibliotheek voor een online les logopedie. Daaromheen organiseren we allerlei (taal)activiteiten voor de kinderen, hun ouders, broertjes en zusjes.

De VoorleesExpress heeft een stabiel aantal deelnemers. In 12 gezinnen kwam dit jaar een vrijwilliger van de VoorleesExpress elke week voorlezen. 20 weken lang lazen zij in totaal 240 uur voor. Ook bezochten gezinnen en vrijwilligers samen de Bibliotheek voor een kennismaking en gratis lidmaatschap om het samenlezen voort te zetten.

Doel: In 2020 vormen mediawijsheid en informatievaardigheden een vanzelfsprekend onderdeel van ons aanbod voor 0-18 jarigen

In samenwerking met de Bibliotheken Hengelo en Oldenzaal en het onderwijs in die drie gemeentes hebben we dit jaar voortgebouwd aan een goede structuur voor een doorgaande lijn op het gebied van digitale geletterdheid.

We zijn samen op weg om een goed mediawijsheidsplan te ontwikkelen voor de scholen. Hierbij zoeken we samenwerking met regionale partners als Oyfo en Tetem.

In samenwerking met Tetem zijn het afgelopen jaar diverse workshops op het gebied van techniek en programmeren aangeboden in de verschillende vestigingen van onze Bibliotheek. In totaal zijn er 10 workshops geweest, waarbij in totaal 66 kinderen van 6 tot 12 jaar aan hebben deelgenomen.

Jaarverslag 2019

Jaarverslag 2019

Welkom bij ons jaarverslag!

Navigatie

Je kunt het menu aan de linkerkant gebruiken om door de verschillende hoofdstukken te navigeren.

Vragen

Heb je naar aanleiding van het jaarverslag nog vragen? Aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.

Participatie & Zelfredzaamheid

Participatie & Zelfredzaamheid

LEREN – Iedereen kan meedoen

In toenemende mate is het voor een grote groep Nederlanders moeilijk om mee te komen in onze kennismaatschappij. Door onvoldoende basisvaardigheden op het gebied van taal, rekenen en digitale vaardigheden zijn 2,5 miljoen volwassen niet in staat om zonder hulp te participeren. En de digitalisering neemt alleen maar toe. Uit onderzoek blijkt dat in Nederland circa 4 miljoen burgers niet digitaal vaardig (genoeg) zijn om zelfstandig zaken met de overheid te doen.

De Bibliotheek heeft als doelstelling om basisvaardigheden te vergroten en daarin te ondersteunen. Dit doen we op het gebied van taalvaardigheid, digitale vaardigheden, het vinden van werk, financiële vaardigheden, gezondheid en opvoeding. In samenwerking met lokale en landelijke partners bieden we hiervoor een breed aanbod aan producten en diensten aan. De Bibliotheek speelt binnen het lokale sociale domein een steeds belangrijkere rol in het aanbod van non-formeel leren1 en het faciliteren van spreekuren voor de directe hulpvraag.

Doel: In 2020 heeft de Bibliotheek een sluitend programma in samenwerking met alle relevante partners om de verschillende laaggeletterde doelgroepen te bereiken

In 2019 zijn er weer meerdere activiteiten ontplooid op het vlak van participatie en zelfredzaamheid. Wij faciliteerden onder andere het Taalpunt en het Taalcafé in samenwerking met Salut. Het Taalcafé in Goor is uitgebreid naar twee keer in de week. In 2019 waren er 70 bijeenkomsten met 800 deelnemers. Ook is er gestart met een Taalcafé in Bibliotheek Delden.

TaaltafelAanschaf taaltafels

In 2019 heeft de Bibliotheek een vaste en een mobiele TaalTafel aangeschaft als leermiddel ter ondersteuning bij het taalonderwijs aan de NT1 en NT2 doelgroep. Een TaalTafel is een multitouchtafel met software waarmee gebruikers allerlei taalspellen kunnen doen en zich zo spelenderwijs de Nederlandse taal eigen kunnen maken. Bezoekers kunnen alleen of onder begeleiding aan de slag met lidwoorden, spreekwoorden en spelling om zo hun lezen en schrijven verbeteren.

De TaalTafel is heel geschikt voor laaggeletterden met verschillende niveaus en achtergronden, zo kan iedereen op zijn of haar eigen manier oefenen. Alle taalvrijwilligers van Hof van Twente zijn met drie workshops getraind. De TaalTafels zijn aangeschaft met subsidie van het provinciale project (Digi)taal Werkt!

Doel: In 2020 is de Bibliotheek de vanzelfsprekende plaats voor het bieden van toegang tot de digitale overheid en de ondersteuning bij het werken met de digitale overheid

Het aanbod van computercursussen nam in 2019 toe van zes naar tien verschillende cursussen en het aantal deelnemers steeg van 36 naar 58. De twee gratis basiscursussen voor absolute beginners (Klik&Tik) in Bibliotheek Goor werd met in totaal 17 deelnemers goed bezocht. De Klik&Tik cursus die we organiseerden in Delden samen met Stichting ’t Iemenschoer had een opkomst van acht deelnemers.

Project Digitale Inclusie

Overheidsinstanties hebben afgelopen jaren hun dienstverlening steeds meer gedigitaliseerd. Bemenste loketten zijn gesloten en burgers moeten hun zaken met de overheid nu online regelen. Maar in de praktijk bleek een grote groep kwetsbare burgers digitaal niet te kunnen meekomen. Daarom is de Manifestgroep opgericht - bestaande uit de Belastingdienst, CAK, CBR, CIZ, CJIB, DUO, SVB en UWV - om hier iets aan te doen.

Deze Manifestgroep heeft samen met de Koninklijke Bibliotheek het project Digitale Inclusie opgezet. De Manifestgroep en de openbare bibliotheken hebben in het kader van de digitale Informatiepunt Label RGBinclusie een gezamenlijk belang: de kwetsbare burger zo goed mogelijk bedienen. Dit kan door samen een scholingsprogramma te realiseren en te zorgen voor een verdere uitbouw naar een landelijk dekkend netwerk van informatiepunten.

Bibliotheek Hof van Twente heeft van de Koninklijke Bibliotheek in 2019 een subsidie gekregen voor de uitrol van het project Digitale Inclusie. We zijn al gestart met een laagdrempelig aanbod aan cursussen beschikbaar te stellen met onder andere Klik&Tik en Digisterker. Deze cursussen blijken het gewenste resultaat te hebben: de meeste deelnemers geven na afloop van de cursussen aan minder afhankelijk te zijn, meer te durven en zich veiliger te voelen bij gebruik van computer, internet en e-overheid. In 2020 gaan we verder met het opzetten van een Informatiepunt Digitale Overheid.

Doel: In 2020 heeft de Bibliotheek een samenhangend programma gerelateerd aan de thema’s geld, werk, gezondheid en opvoeding dat gericht is op het terugdringen van laaggeletterdheid en vergroten van de digitale vaardigheden

Financieel

In de maand april konden burgers voor het eerst een beroep doen op een wekelijks belastingspreekuur voor hulp bij hun aangifte in Bibliotheek Goor. Deze nieuwe dienstverlening is opgezetAutomaatje in samenwerking met Salut. Dit voldeed als pilot met acht bezoekers aan de verwachtingen en in 2020 gaan we in maart én april het belastingspreekuur in de Bibliotheek aanbieden.

Gezondheid

In Bibliotheek Goor vond op 2 september de feestelijke aftrap plaats van ANWB AutoMaatje. Dit is een dienst waarbij vrijwilligers met hun eigen auto buurtgenoten vervoeren die minder mobiel zijn. ANWB Automaatje betekent voor deze mensen een verrijking van het sociale en maatschappelijke leven. Ze kunnen op deze manier weer een bezoek brengen aan bijvoorbeeld een vriendin, de kapper of een eetgroep. In Bibliotheek Goor zijn er elke werkdag van 9.00-12.00 uur twee vrijwilligers actief om voor AutoMaatje te telefoneren en te matchen.

 

 

1Er zijn drie manieren van leren: formeel, informeel en non-formeel. Als Bibliotheek kiezen we voor non-formeel leren als de meest geschikte vorm om onze doelstellingen te behalen.Non formeel leren

  • Formeel leren: systematisch en gestructureerd leren binnen een omgeving die ontworpen is om te leren, met als doel het behalen van erkende diploma’s of certificaten.
  • Non-formeel leren: georganiseerd leren, doelgericht maar misschien minder gestructureerd en systematisch in vergelijking met formeel leren. Non-formeel leren is niet gericht op het behalen van een erkend diploma of certificaat. De omgeving is niet per se ontworpen als leeromgeving. Denk bijvoorbeeld aan cursussen in een bibliotheek of wijkcentrum, of aan werkplekleren.
  • Informeel leren: onbedoeld leren, kan in een georganiseerde leersetting plaatsvinden en ook daarbuiten. Dit leren is in feite een ‘bijproduct’ van andere activiteiten. Als we alle uren die we leren zouden uitsplitsen naar formeel leren, non-formeel leren en informeel leren, zal het aantal uren informeel leren met stip op één staan. Wij kunnen (over)leven dankzij informeel leren: leren tanken, je smartphone gebruiken, je kinderen opvoeden, met collega’s omgaan, mantelzorg verlenen, hulp vragen.

Bron: Volwassenenleren.nl